|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ASTIM |
|
"ASTIM, HAVAYOLLARININ (bronşların) KRONİK (müzmin) İNFLAMASYONU (yangı, mikropsuz iltihab) İLE SEYREDEN, NEFES DARLIĞI, HIŞIRTILI SOLUNUM VE ÖKSÜRÜKLE KARAKTERİZE BİR HASTALIKTIR." |
|
HAVAYOLU NEDİR ? Havayolu, yani bronşlar, akciğerler içinde bir ağacın dalları gibi yayılan ve solunan havayı akciğer dokusu içine dağıtmakla görevli kanallardır. Havayollarının iç kısmını mukoza adı verilen ince bir örtü kaplar, bunun altında hücrelerden, kan damarlarından ve salgı bezlerinden oluşan submukoza tabakası yer alır. En dışta da hava yollarını bir kuşak gibi saran kas (adale) tabakası vardır. Havayolları uçlara doğru incelir ve alveoller adı verilen hava keseleri ile sonlanır. ASTIM BELİRTİLERİ NASIL OLUŞUR ? Astımda havayollarının mukoza ve submukoza tabakalarında inflamasyon (yangı) vardır. Havayolları her türlü uyarana karşı (allerjenler, enfeksiyonlar, iyi ve kötü kokular, sigara dumanı v.b.) hassas hale gelir. Uyaranlar havayollarını saran kasların kasılmasına, salgı bezlerinin aşırı salgı yapmasına ve sonuçta da havayollarının daralmasına neden olur. Bu olaylar sonucunda astımın klinik belirtileri ortaya çıkar. |
|
ASTIMIN BELİRTİLERİ NELERDİR ? Astım nedeniyle daralan havayollarından geçen hava miktarı azalacaktır. Yani akciğerlere yetersiz hava gidecek ve hasta NEFES DARLIĞI hissedecektir. Daralmış havayollarından güçlükle geçen hava HIŞILTIya (VİZİNG) ve HIRILTILI SOLUNUMa neden olacaktır. Havayolları sadece kasların kasılmasıyla daralmaz. Aynı zamanda salgı bezlerinin salgısı artmıştır ve bunlar da havayollarını tıkamaktadır. Bu da ÖKSÜRÜK ve BALGAM ÇIKARTMA şikayetlerine neden olacaktır.
Yandaki resimlerde, salgısı artmış ve daralmış bir havayolunun gerçek ve şematik görünümleri yer almaktadır. |
|
ASTIM TANISI NASIL KONUR ? ASTIM TANISI, hastanın tıbbi hikayesinin değerlendirilmesi, muayene bulgularının yorumlanması ve laboratuvar tetkiklerinin uygulanması ile konur. |
||
|
Şikayetlerin değerlendirilmesi ÖKSÜRÜK: Öksürük bazen astımın tek belirtisi olabilir. Astımda öksürük genellikle kuru (balgamsız), ataklar halinde tekrarlayan ve enfeksiyon tedavilerine dirençlidir. Sıklıkla gece sabaha karşı ya da efor sonrasında ortaya çıkar. Bazen aşırı gülme, üzüntü gibi duygusal durumlarla, iyi ve kötü kokular gibi tahriş edici etkenlerle de öksürük ve diğer astım belirtileri ortaya çıkabilir. HIRILTILI SOLUNUM ve HIŞILTI (VİZİNG): Astımda diğer bir önemli şikayettir. Hasta nefes alır ama aynı kolaylıkla nefesini veremez. Daralmış havayollarından geçen hava hırıltıya ya da ıslık benzeri bir ses (vizing) neden olur. Ancak her hırıltı ve hışıltı astım olarak yorumlanmamalıdır. Solunum yolu enfeksiyonlarında da benzer bulgular olabilir, ama astımda bu bulgular inatçı ve tekrarlayıcıdır. NEFES DARLIĞI: Bronş kaslarının kasılması ve bronş içi salgıların artması ile hava yolları daralmış olduğundan hasta nefes alıp vermekte zorlanır. Özellikle nefes vermek uzamış ve zorlaşmıştır. |
|
Muayene bulgularının yorumlanması Astım ataklar halinde seyreden bir hastalıktır. Şikayetler yokken muayene bulguları tamamen normal olabilir. Şikayetlerin aktif olduğu dönemlerde doktorun değerlendirebileceği muayene bulguları ortaya çıkar. Laboratuvar tetkikleri Astım hastalığının tanısını doğrudan koyabilecek BİR KAN TETKİKİ YOKTUR. Ancak bazı kan tetkikleri astımla karışabilen diğer hastalıkların ayırt edilebilmesi için yapılmalıdır. Astım tanısında asıl değerli olan solunum fonksiyon testleridir. Bu testler spirometre denilen bir cihazla ya da daha basit fakat yine de değerli veriler sağlayan PEFmetre ile uygulanır. Allerji testlerinin astım tanısında doğrudan değeri olmamakla birlikte, astımın nedeni belirlemek ve tedaviyi yönlendirmek açısından yapılması gereklidir. |
|
Bkz. ilgili konu başlığı: ASTIM HASTASI MIYIM ? ASTIM BELİRTİLERİNİN ÖZELLİKLERİ |