Astım Rehberi

Astım hastası mıyım?

Bazı şikayetleriniz var; öksürük, nefes darlığı, hırıltı... Bunlar zaman zaman tekrarlıyor... Merak ediyorsunuz; "Ben astım mıyım?" Unutmayın, her öksürük ya da hırıltılı solunum astım değildir. Ancak yine de önemsenmesi gereken belirtilerdir.

Astımda bu belirtilerin birtakım özellikleri vardır.

Astım hastalığının belirtileri nelerdir?

Öksürük

- Özellikle çocuklarda (bazen) astımın tek belirtisidir.

- İnatçıdır, bir kez başladı mı kolay kolay geçmez.

- Öksürük nöbetleri şeklindedir. Öksürüksüz dönemlerde her şey yolunda olabilir, muayenede herhangi bir bulgu elde edilemeyebilir ve astım tanısı gözden kaçırılabilir.

- Hastaların bir kısmında sadece gece öksürüğü, ya da sabah öksürüğü şeklindedir. Şikayetlerin gece artması astım hastalığının bir özelliğidir. Yatınca artan öksürük genellikle sinüzit ile ilişkilendirilir. Yanlış değildir, ama astımın da akla getirilmemesi önemli bir eksikliktir. Çünkü astımlı hastalarda sinüzit ya da nezle gibi üst solunum yolu hastalıkları “sessiz” olarak bekleyen astımın alevlenmesine neden olur.

- Alerjenler, toz, duman, kötü kokular (boya, benzin), iyi kokular (parfüm, deterjan), soğuk hava, sigara dumanı, egzersiz, duygusal durumlar (sevinç, üzüntü) gibi “uyaranlar” ile ortaya çıkar (ya da artar).

- Klasik tedavilerle (antibiyotik, öksürük şurubu vs) tamamen tedavi edilesi genellikle mümkün değildir.

Hırıltılı solunum

- Nefes alıp verirken göğüsten ses gelmesidir.

- Astıma özel bir belirti değildir ama astımlı hastalarda sık görülen bir belirtidir.

- Astımlı hastalarda sinüzit ya da nezle gibi üst solunum yolu hastalıkları sırasında genellikle hırıltılı solunum ortaya çıkar.

- Alerjenler, toz, duman, kötü kokular (boya, benzin), iyi kokular (parfüm, deterjan), soğuk hava, sigara dumanı, egzersiz, duygusal durumlar (sevinç, üzüntü) gibi “uyaranlar” ile ortaya çıkar (ya da artar).

- Nefes açıcı ilaçlarla düzelir.

Vizing (hışıltı)

- Nefes alıp verirken göğüsten ıslık benzeri bir ses gelmesidir.

- Genellikle nefes verirken ortaya çıkar.

- Daralmış hava yollarından geçmekte zorlanan solunum havasının oluşturduğu bir sestir.

- Öksürük ve hırıltılı solunum ile birlikte olabilir.

- Uyaranlarla (alerjenler, toz, duman, kötü kokular (boya, benzin), iyi kokular (parfüm, deterjan), soğuk hava, sigara dumanı, egzersiz, duygusal durumlar (sevinç, üzüntü) gibi) ortaya çıkabilir.

- Nefes açıcı ilaçlarla düzelir.

Balgam çıkartma

- Astıma özel bir belirti değildir ama astımlı hastalarda sık görülen bir belirtidir.

- Astımda akciğer hava yollarında balgam (mukus) yapımı artmıştır.

- Hastalar balgam çıkartınca rahatladıklarını ifade ederler.

- Bunun nedeni "mukus tıkacı" adı verilen kurumuş ve katılaşmış balgamın hava yollarını tıkamış olmasıdır.

Göğüste sıkışma hissi

- Daralmış akciğer hava yollarının ve zor solunumun neden olduğu bir belirtidir.

- Genellikle astımın diğer bulguları ile birliktedir.

- Tek başına bir şikayet olarak ortaya çıkması başta kalp hastalıkları olmak üzere diğer hastalıkların da araştırılmasını gerektirir.

- Nefes açıcı ilaçlarla düzelir.

Astım belirtilerinin ortak özellikleri

- Sürekli (devamlı, aralıksız) olmayabilir. Özellikle hafif astımda zaman zaman yani ataklar halinde ortaya çıkar.

- Ataklar arasında yani şikayetlerin olmadığı dönemlerde muayene bulguları tamamen normal olabilir. Hatta solunum fonksiyon testleri bile normal olabilir.

- Şikayetlerin bazı uyaranlarla tetiklenmesi önemli bir özelliktir.

- Şikayetlerin hava yollarını (bronşlar) genişleten ilaçlarla kısa sürede düzelmesi önemli bir özelliktir.

- Ailede (anne, baba, kardeşler, teyze, dayı, amca, hala gibi kan bağı olan bireylerde) astım bulunması önemli bir özelliktir.